Chi phí làm nhà gỗ trọn gói phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Có lẽ trong tâm thức của mỗi người con đất Việt, hình ảnh mái nhà ngói đỏ tươi, ẩn hiện sau lũy tre làng cùng những hàng cột gỗ nâu trầm mặc luôn gợi lên một nỗi niềm hoài cổ da diết. Đó không chỉ là nơi che mưa che nắng, mà là chốn đi về, là nơi lưu giữ những ký ức của ông bà, tổ tiên để lại. Ngày nay, giữa bộn bề của bê tông cốt thép, xu hướng tìm về với những giá trị xưa cũ ngày càng trở nên mạnh mẽ. Rất nhiều gia chủ mong muốn dựng cho mình một nếp nhà gỗ cổ truyền để an hưởng tuổi già hoặc làm nơi thờ tự tôn nghiêm.
Tuy nhiên, một trong những trăn trở lớn nhất khiến nhiều người còn chần chừ chính là vấn đề tài chính. Không giống như xây nhà tường gạch thông thường có thể tính toán dễ dàng theo mét vuông, việc dựng một căn nhà gỗ đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc và chi phí thì vô cùng đa dạng. Nhiều bác khách hàng khi gọi điện cho tôi thường hỏi ngay: “Làm một cái nhà gỗ ba gian thì hết bao nhiêu tiền?”. Thú thực, để trả lời chính xác con số ấy ngay lập tức là điều không thể. Bởi lẽ, giá thành của một nếp nhà gỗ phụ thuộc vào rất nhiều biến số khác nhau.
Trong bài viết tâm sự ngày hôm nay, với tư cách là người đã gắn bó nhiều năm với đục, chàng và gỗ, tôi xin chia sẻ cặn kẽ những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến ngân sách khi quý vị lựa chọn dịch vụ làm nhà gỗ trọn gói. Hy vọng những chia sẻ mộc mạc này sẽ giúp các bác, các chú có cái nhìn tổng quan nhất để chuẩn bị hành trang cho công trình để đời của mình.
Chất liệu gỗ – “Linh hồn” quyết định giá trị ngôi nhà
Yếu tố đầu tiên và cũng là quan trọng nhất, chiếm phần lớn ngân sách xây dựng chính là loại gỗ mà gia chủ lựa chọn. Người xưa có câu “tốt gỗ hơn tốt nước sơn”, trong làm nhà gỗ thì câu này lại càng đúng theo nghĩa đen. Mỗi loại gỗ mang trong mình một đặc tính, màu sắc, vân gỗ và độ bền khác nhau, từ đó mà giá thành cũng chênh lệch nhau rất lớn, có khi lên đến cả tỷ đồng cho cùng một quy mô nhà.
Nếu dư dả về tài chính và muốn để lại một “gia bảo” cho con cháu đời sau, dòng gỗ Lim (Lim Lào hoặc Lim Nam Phi) thường là lựa chọn hàng đầu. Gỗ Lim nổi tiếng với độ cứng chắc, nặng, không bị mối mọt và càng dùng lâu màu càng bóng đẹp. Tuy nhiên, giá gỗ Lim, đặc biệt là Lim Lào hiện nay rất cao và nguồn cung cũng khan hiếm. Trong khi đó, Lim Nam Phi có giá mềm hơn, vân gỗ cũng rất đẹp nên được nhiều người ưa chuộng để tối ưu chi phí làm nhà gỗ mà vẫn đảm bảo độ bền hàng trăm năm.
Bên cạnh gỗ Lim, gỗ Gõ Đỏ cũng là một “ứng cử viên” sáng giá cho những công trình đẳng cấp. Gõ Đỏ có màu sắc sáng hơn, vân gỗ cuộn xoắn rất bắt mắt và ít bị co ngót trước thời tiết khắc nghiệt của miền Bắc. Ngược lại, nếu ngân sách hạn hẹp hơn, các bác có thể cân nhắc dòng gỗ Xoan, gỗ Mít hay gỗ Sến. Gỗ Xoan ta ngâm kỹ thì cũng rất bền, giá thành lại rẻ, phù hợp với những nếp nhà mang phong cách dân dã, bình dị. Gỗ Mít thì mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, màu vàng sáng sang trọng, thường được dùng nhiều trong các nhà thờ họ.
Ngoài chủng loại, thì khối lượng gỗ sử dụng cũng là bài toán cần tính kỹ. Một ngôi nhà cột lớn, đường kính 30-40cm sẽ tốn khối lượng gỗ gấp nhiều lần so với nhà cột nhỏ 20-25cm. Độ dày của ván bưng, vách thuận hay kích thước của các cấu kiện như xà, kẻ, bẩy… nếu làm dày dặn, bề thế thì chi phí nguyên vật liệu sẽ đội lên đáng kể. Do đó, việc lựa chọn loại gỗ và kích thước cấu kiện cần sự tư vấn kỹ lưỡng để cân đối giữa thẩm mỹ và túi tiền.
Độ tinh xảo trong hoa văn chạm khắc
Nếu chất gỗ là phần xác, thì hoa văn chạm khắc chính là phần hồn của ngôi nhà gỗ cổ truyền. Đây cũng là yếu tố khiến việc báo giá trở nên phức tạp. Một ngôi nhà để trơn, ít đục chạm sẽ có chi phí nhân công thấp hơn rất nhiều so với một ngôi nhà được chạm trổ cầu kỳ, tỉ mỉ từng chi tiết.
Khi các bác tìm đến các đơn vị thi công nhà gỗ, các bác sẽ thấy có những mẫu nhà đơn giản, chỉ bào trơn đóng bén, điểm xuyết vài nét hoa văn ở kẻ hiên. Nhưng cũng có những công trình được ví như tác phẩm nghệ thuật, với các bộ tranh tứ quý (Tùng – Cúc – Trúc – Mai), tứ linh (Long – Ly – Quy – Phượng) hay các tích cổ được đục kênh bong, sắc nét trên từng đầu kẻ, con rường, lá mái.
Để tạo ra những đường nét hoa văn có hồn ấy, người thợ không thể dùng máy móc công nghiệp hàng loạt mà phải đục đẽo hoàn toàn bằng tay. Một người thợ giỏi, hay còn gọi là nghệ nhân, phải mất cả tháng trời mới xong được một bức vách hay một bộ cửa bức bàn. Tiền công cho những đôi bàn tay tài hoa ấy không hề rẻ. Vì thế, mức độ đầu tư cho phần đục chạm càng cao, ngôi nhà càng đẹp, càng có giá trị nghệ thuật thì chi phí bỏ ra cũng phải tương xứng.
Quy mô và kiến trúc ngôi nhà
Điều này nghe có vẻ hiển nhiên nhưng lại có nhiều chi tiết cần bàn. Quy mô ở đây không chỉ là diện tích đất xây dựng, mà là số gian nhà và lối kiến trúc mà gia chủ mong muốn. Nhà gỗ cổ truyền thường được chia thành các loại: 3 gian, 5 gian (3 gian 2 chái), nhà 5 gian thông hiên, hay nhà có hậu cung…
Ví dụ, chi phí làm nhà gỗ 3 gian chắc chắn sẽ thấp hơn nhà 5 gian nếu cùng sử dụng một loại gỗ và cùng mức độ hoàn thiện. Tuy nhiên, kiến trúc bên trong lại quyết định nhiều hơn thế. Nhà làm theo lối “kẻ truyền” (tiền kẻ hậu bẩy) sẽ khác với nhà làm theo lối “chồng rường giả thủ”. Lối làm nhà chồng rường thường tốn gỗ hơn do sử dụng nhiều con rường chồng lên nhau, nhưng lại tạo cảm giác không gian thoáng đạt và bề thế hơn.
Thêm vào đó, việc bố trí hiên nhà chạy quanh hay chỉ có hiên mặt tiền, việc làm nhà trên tầng 2 hay nhà trệt, có kết hợp với nhà ngang (nhà xây hiện đại) hay không… tất cả đều ảnh hưởng đến tổng chi phí trọn gói. Một ngôi nhà có thêm phần hậu cung để thờ tự sẽ phát sinh thêm chi phí về móng, tường bao và phần mái, nhưng đổi lại sẽ có không gian thờ cúng trang nghiêm, tách biệt với không gian sinh hoạt.
Chi phí nhân công và tay nghề người thợ
Trong nghề mộc, câu nói “tiền nào của nấy” luôn đúng khi nói về nhân công. Cùng là một bản vẽ, cùng một khối lượng gỗ, nhưng nếu giao cho một đội thợ non tay, mới vào nghề thì sản phẩm ra đời sẽ rất khác so với đội thợ lão luyện từ các làng nghề nổi tiếng như Chàng Sơn, Hương Ngải hay Hải Hậu.
Người thợ giỏi không chỉ biết đục đẹp, mà họ còn biết cách pha gỗ sao cho tiết kiệm nhất, biết “nhìn mộc” để chọn thớ gỗ nào làm cột, thớ nào làm xà để chịu lực tốt nhất. Các mộng sàm phải kín khít, chắc chắn mà không cần dùng đến đinh keo quá nhiều. Việc làm nhà gỗ đòi hỏi sự chính xác đến từng milimet, bởi chỉ cần sai lệch một chút ở chân cột hay đầu xà là cả khung nhà sẽ bị xô lệch, ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình.
Chính vì vậy, chi phí thuê nhân công tay nghề cao thường chiếm một tỷ trọng không nhỏ trong bảng báo giá trọn gói. Đừng vì ham rẻ mà chọn những đội thợ trôi nổi, bởi cái giá phải trả sau này khi nhà bị nứt, dột, mộng hở sẽ đắt hơn rất nhiều so với số tiền tiết kiệm được ban đầu.
Các hạng mục phụ trợ: Móng, mái và hoàn thiện
Khi nói đến làm nhà trọn gói, chúng ta không thể bỏ qua phần xây dựng cơ bản (phần nề) và các hạng mục hoàn thiện. Đây là những chi phí “cứng” bắt buộc phải có.
Thứ nhất là phần móng. Nhà gỗ có tải trọng rất lớn, đặc biệt là nhà gỗ Lim, nên hệ thống móng cần được gia cố cực kỳ chắc chắn. Tùy thuộc vào địa chất của từng vùng đất (đất đồi cứng hay đất ruộng, ao hồ san lấp) mà phương án móng sẽ khác nhau (móng bè, móng băng hay ép cọc), dẫn đến chi phí khác nhau.
Thứ hai là phần mái. Mái nhà gỗ truyền thống thường lợp ngói mũi hài (ngói ta nung thủ công hoặc ngói nhà máy). Để mái nhà mát và bền, thường phải thi công nhiều lớp: lớp rui, lớp mè, gạch màn (ngói chiếu) rồi mới đến ngói lợp. Việc lựa chọn loại ngói nung thủ công hay ngói tráng men cao cấp cũng làm thay đổi đơn giá.
Thứ ba là phần hoàn thiện sàn, tường và điện nước. Sàn nhà lát gạch gốm Bát Tràng hay lát gỗ? Tường xây gạch không trát hay trát vữa sơn giả cổ? Hệ thống điện đi ngầm trong cột hay đi nổi bọc sứ? Mỗi lựa chọn của gia chủ đều là một dòng trong bảng dự toán chi phí. Những chi tiết nhỏ như bậc tam cấp bằng đá xanh nguyên khối hay đá ốp thường cũng góp phần làm tăng vẻ đẹp và cả chi phí cho ngôi nhà.
Thời điểm thi công và biến động thị trường
Thị trường nguyên vật liệu xây dựng, đặc biệt là gỗ tự nhiên nhập khẩu, luôn có sự biến động theo thời gian. Có những thời điểm giá gỗ tăng vọt do chính sách đóng cửa rừng hoặc khó khăn trong vận chuyển quốc tế. Do đó, báo giá làm nhà gỗ thường chỉ có giá trị trong một khoảng thời gian nhất định.
Ngoài ra, thời điểm thi công trong năm cũng ảnh hưởng đến chi phí nhân công. Thông thường, dịp cuối năm là “mùa xây dựng”, nhu cầu làm nhà tăng cao, thợ thuyền khan hiếm, giá nhân công có thể bị đẩy lên. Ngược lại, nếu quý khách có kế hoạch khởi công vào đầu năm hoặc giữa năm thì giá cả thường bình ổn hơn và các đơn vị thi công cũng có nhiều thời gian để chăm chút kỹ lưỡng hơn cho công trình.
Lựa chọn đơn vị thi công uy tín
Yếu tố cuối cùng, mang tính chủ quan nhưng lại quyết định sự thành bại của cả dự án, chính là việc “chọn mặt gửi vàng”. Trên thị trường hiện nay có rất nhiều xưởng mộc, công ty xây dựng quảng cáo làm nhà gỗ. Tuy nhiên, không phải đơn vị nào cũng có đủ năng lực, kinh nghiệm và cái tâm với nghề.
Một đơn vị làm nhà gỗ uy tín thường sẽ có quy trình làm việc rõ ràng, từ khâu khảo sát, thiết kế, báo giá chi tiết đến thi công và bảo hành. Họ sẽ không ngại ngần đưa bạn đi tham quan các công trình thực tế họ đã làm, đưa bạn về xưởng để xem gỗ mộc. Mức giá họ đưa ra có thể không phải là rẻ nhất, nhưng thường là mức giá hợp lý nhất cho chất lượng cam kết.
Làm việc với đơn vị trọn gói uy tín giúp bạn kiểm soát được chi phí phát sinh. Nhiều gia chủ tự đứng ra mua gỗ, thuê thợ, mua vật tư… tưởng là rẻ nhưng cuối cùng lại đắt do không quản lý được hao hụt vật liệu, thợ làm hỏng, hoặc mua phải vật tư kém chất lượng. Đơn vị trọn gói sẽ lo liệu tất cả những rủi ro đó thay cho bạn.
Lời kết
Xây dựng một ngôi nhà gỗ không chỉ đơn thuần là dựng lên một công trình kiến trúc, mà là dồn cả tâm huyết, tình cảm và tiền bạc tích góp cả đời. Vì vậy, việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí là bước đầu tiên để quý khách có thể chủ động trong việc lập kế hoạch tài chính.
Tổng kết lại, chi phí làm nhà gỗ trọn gói sẽ phụ thuộc vào: Loại gỗ, độ tinh xảo hoa văn, quy mô kiến trúc, tay nghề thợ, các hạng mục phụ trợ và thời điểm thi công. Không có một mức giá chung cho tất cả, mỗi ngôi nhà là một bản thể độc nhất vô nhị.
Nếu quý khách đang ấp ủ dự định làm một ngôi nhà gỗ cổ truyền, hay đơn giản là muốn tìm hiểu kỹ hơn để chuẩn bị cho tương lai, đừng ngần ngại nhấc máy lên và gọi cho chúng tôi. Chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe, tư vấn tận tình như những người bạn tâm giao, để cùng quý khách kiến tạo nên những nếp nhà mang đậm hồn Việt, bền vững với thời gian.
Mọi thắc mắc và nhu cầu tư vấn xin liên hệ qua Hotline: 0988.528.699. Chúc quý khách sớm hoàn thành được ngôi nhà mơ ước của mình!