Làm nhà gỗ trọn gói gồm những hạng mục nào? Những phần nào dễ bị bỏ sót
Xây dựng một nếp nhà gỗ cổ truyền không đơn thuần là việc dựng lên một nơi để ở, mà đó là hành trình kiến tạo một di sản, một không gian lưu giữ văn hóa và tâm hồn của gia chủ. Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, xu hướng tìm về những giá trị xưa cũ ngày càng mạnh mẽ. Tuy nhiên, khác với nhà xây tường gạch thông thường, nhà gỗ có những đặc thù kỹ thuật và mỹ thuật rất riêng. Chính vì vậy, giải pháp làm nhà gỗ trọn gói đang được rất nhiều gia đình lựa chọn để đảm bảo sự đồng bộ, chuẩn chỉ từ khâu thiết kế đến khi hoàn thiện. Nhưng cụ thể thì “trọn gói” ở đây bao gồm những gì? Và liệu có những chi phí hay hạng mục nào mà nếu không sành sỏi, gia chủ rất dễ bỏ quên dẫn đến phát sinh ngân sách không đáng có? Hãy cùng đi sâu tìm hiểu tường tận vấn đề này.
Hiểu đúng về khái niệm làm nhà gỗ trọn gói
Nhiều người khi mới bắt đầu tìm hiểu thường lầm tưởng rằng làm nhà gỗ chỉ đơn giản là mua gỗ về, thuê thợ mộc đục đẽo dựng khung lên là xong. Thực tế phức tạp hơn rất nhiều. Một ngôi nhà gỗ hoàn chỉnh là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa “Mộc” (phần gỗ), “Nề” (phần xây dựng móng, tường, gạch), “Điện – Nước” và cả cảnh quan sân vườn.
Khi bạn giao khoán trọn gói cho một đơn vị thi công nhà gỗ, nghĩa là đơn vị đó sẽ chịu trách nhiệm toàn bộ quy trình. Từ lúc khảo sát đất, lên bản vẽ thiết kế, chọn mua nguyên vật liệu, gia công cấu kiện tại xưởng, vận chuyển lắp dựng, lợp ngói, cho đến khi hoàn thiện hệ thống điện nước và bàn giao chìa khóa trao tay. Gia chủ thay vì phải lo lắng chạy vạy khắp nơi tìm từng đội thợ riêng lẻ, thì nay chỉ cần làm việc với một đầu mối duy nhất để quản lý chất lượng và tiến độ.
Chi tiết các hạng mục trong gói thi công nhà gỗ
Để quý gia chủ dễ hình dung và kiểm soát khối lượng công việc, chúng ta sẽ bóc tách từng phần việc cụ thể thường có trong một hợp đồng làm nhà gỗ trọn gói.
1. Hạng mục thiết kế và hồ sơ kỹ thuật
Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Không giống như nhà hiện đại có thể vừa xây vừa sửa, nhà gỗ làm theo lối cổ truyền (kẻ truyền, chồng rường…) đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối. Các cấu kiện gỗ được liên kết bằng mộng, sai một ly là đi một dặm, không thể lắp ráp được. Do đó, phần thiết kế bao gồm bản vẽ phối cảnh 3D giúp gia chủ hình dung ngôi nhà, bản vẽ kỹ thuật chi tiết từng cấu kiện (kích thước cột, xà, kẻ, bẩy…), bản vẽ kết cấu móng và sơ đồ điện nước. Một bộ hồ sơ chuẩn chỉ sẽ giúp quá trình thi công diễn ra suôn sẻ, tránh lãng phí gỗ.
2. Hạng mục gia công phần gỗ (Phần Mộc)
Đây là linh hồn của ngôi nhà và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong báo giá làm nhà gỗ. Phần này bao gồm việc lựa chọn chủng loại gỗ (Gỗ Lim, Gỗ Gõ Đỏ, Gỗ Xoan, Gỗ Mít…) theo yêu cầu của gia chủ. Sau đó là quá trình “phạt mộc” – tức là xẻ gỗ, gia công tạo hình các cấu kiện.
Trong hạng mục này, khối lượng công việc rất đồ sộ, bao gồm: hệ thống cột (cột cái, cột quân, cột hiên); hệ thống xà (xà thượng, xà hạ, xà tử, xà lòng…); hệ thống kẻ, bẩy (nơi thể hiện hoa văn tinh xảo nhất); hệ thống hoành, rui, mè để đỡ mái; và các vách ngăn, cửa bức bàn. Mỗi một cấu kiện đều phải được đục chạm hoa văn thủ công hoặc CNC tùy theo ngân sách và yêu cầu thẩm mỹ, sau đó được xử lý chống mối mọt, sấy khô đạt chuẩn trước khi lắp dựng.
3. Hạng mục xây dựng phần nề (Phần Thô)
Một ngôi nhà gỗ vững chãi không thể thiếu một nền móng kiên cố. Hạng mục này bao gồm đào móng, đổ bê tông cốt thép, xây tường bao quanh (thường là tường gạch không trát hoặc trát vữa truyền thống), lát nền nhà. Đối với nhà gỗ cổ truyền, nền nhà thường được lát gạch nung Bát Tràng hoặc đá tự nhiên để tạo sự hài hòa, cổ kính. Phần tam cấp (bậc thềm) cũng nằm trong hạng mục này, thường được ốp đá xanh nguyên khối hoặc xây gạch thẻ.
4. Hạng mục lợp mái và hoàn thiện bờ nóc
Mái nhà gỗ có cấu tạo phức tạp hơn nhà xây rất nhiều. Ngoài hệ thống rui mè bằng gỗ, phần mái còn bao gồm gạch màn (gạch lót) và ngói lợp (thường là ngói mũi hài, ngói âm dương hoặc ngói vảy rồng). Quá trình lợp ngói đòi hỏi người thợ phải có tay nghề cao để đảm bảo các hàng ngói thẳng tắp, không bị dột nước nhưng vẫn đảm bảo độ thông thoáng cho ngôi nhà. Phần bờ nóc, bờ chảy thường được đắp vẽ hoa văn triện, rồng phượng hoặc gắn các chi tiết gốm sứ trang trí, tạo nên vẻ uy nghi cho công trình.
5. Hạng mục Điện – Nước và Ánh sáng
Đây là phần việc đòi hỏi sự tinh tế cao độ. Khác với nhà tường gạch có thể đục tường đi dây ngầm dễ dàng, nhà gỗ có hệ khung cột lộ thiên. Do đó, hệ thống điện phải được tính toán đi dây ngầm trong các cấu kiện gỗ hoặc đi gen điện giả gỗ sao cho khéo léo, không làm mất đi vẻ đẹp thẩm mỹ. Hệ thống chiếu sáng trong nhà gỗ cũng rất đặc biệt, thường sử dụng ánh sáng vàng ấm để tôn lên màu gỗ và các đường nét đục chạm. Việc bố trí đèn rọi cột, đèn lồng, đèn hắt sáng cần được thiết kế tỉ mỉ.
6. Hạng mục sơn và hoàn thiện bề mặt
Sau khi lắp dựng xong, toàn bộ phần gỗ sẽ được đánh giấy ráp kỹ lưỡng và phun sơn. Loại sơn sử dụng cho nhà gỗ thường là sơn PU hoặc đánh vecni truyền thống để vừa bảo vệ gỗ khỏi tác động của thời tiết, vừa giữ được vân gỗ tự nhiên. Đây là công đoạn “trang điểm” cho ngôi nhà, quyết định độ bóng đẹp và sang trọng của công trình.
Những phần dễ bị bỏ sót hoặc phát sinh chi phí
Dù đã có hợp đồng trọn gói, nhưng thực tế trong quá trình làm việc, vẫn có những hạng mục “vùng xám” hoặc những chi tiết nhỏ mà gia chủ ít kinh nghiệm thường không để ý tới, dẫn đến việc chi phí làm nhà gỗ 3 gian hay 5 gian bị đội lên so với dự tính ban đầu. Dưới đây là những điểm cần lưu ý kỹ:
Chi phí xử lý mối mọt đất và nền móng
Nhiều báo giá chỉ tính phần gỗ đã qua xử lý, nhưng lại quên mất việc xử lý đất nền. Nhà gỗ rất sợ mối. Nếu nền đất cũ có tổ mối mà không được xử lý hóa chất chuyên dụng trước khi đổ móng, nguy cơ mối xông ngược lên ăn vào chân cột là rất cao. Hạng mục này tuy chi phí không quá lớn nhưng cực kỳ quan trọng và thường bị bỏ qua trong các bảng báo giá sơ bộ.
Hệ thống cửa và phụ kiện kim khí
Trong bảng báo giá phần gỗ, đôi khi các đơn vị làm nhà gỗ chỉ tính khung cửa và cánh cửa, nhưng chưa bao gồm các phụ kiện như bản lề, chốt cửa, khóa cửa, tay nắm. Đối với nhà gỗ cổ truyền, các phụ kiện này thường được làm bằng đồng hoặc kim loại giả cổ được đặt hàng riêng. Chi phí cho một bộ phụ kiện đồng đúc thủ công cho toàn bộ hệ thống cửa bức bàn không hề rẻ và cần được làm rõ ngay từ đầu.
Nội thất và đồ thờ
Khái niệm “trọn gói” thường dừng lại ở phần xác nhà. Phần nội thất bên trong như án gian, hoành phi câu đối, sập gụ, tủ chè, trường kỷ… thường là gói riêng biệt. Tuy nhiên, để không gian thờ tự và sinh hoạt hài hòa với kiến trúc nhà, tốt nhất gia chủ nên đặt đóng cùng lúc với quá trình làm nhà. Việc này giúp đồng bộ về chất liệu gỗ và màu sắc sơn. Nếu tách riêng ra làm sau, rất dễ xảy ra tình trạng lệch tông màu hoặc kích thước không vừa vặn với các gian nhà.
Chi phí vận chuyển và ăn ở cho thợ
Nếu gia chủ thuê một đơn vị thi công ở xa (ví dụ xưởng ở Thạch Thất – Hà Nội nhưng làm nhà ở Nghệ An), thì chi phí vận chuyển hàng chục khối gỗ và ngói là con số đáng kể. Bên cạnh đó, việc bố trí chỗ ăn ở cho đội thợ trong suốt quá trình lắp dựng (thường kéo dài 1-2 tháng) cũng là vấn đề cần thỏa thuận rõ. Ai sẽ lo chi phí này? Đơn vị thi công hay gia chủ? Cần được ghi rõ trong hợp đồng.
Hạng mục sân vườn, cổng và tường rào
Một ngôi nhà gỗ đẹp không thể đứng trơ trọi. Nó cần có sự kết nối với sân vườn, cổng ngõ, cuốn thư bình phong. Nhiều gia chủ khi lên ngân sách chỉ tập trung vào ngôi nhà chính mà quên mất rằng chi phí để hoàn thiện cảnh quan xung quanh (lát sân gạch đỏ, xây tường rào lợp ngói, làm cổng gỗ…) cũng chiếm một khoản kha khá. Việc không quy hoạch tổng thể ngay từ đầu dễ dẫn đến tình trạng “đầu voi đuôi chuột”, nhà chính thì đẹp nhưng cảnh quan xung quanh lại nham nhở, thiếu đồng bộ.
Thuế và các thủ tục pháp lý
Xin giấy phép xây dựng cho nhà gỗ đôi khi phức tạp hơn nhà xây thông thường, đặc biệt là ở các khu vực đô thị hoặc khu di tích. Ngoài ra, vấn đề hóa đơn VAT và các loại thuế phí liên quan đến nguồn gốc gỗ cũng là điều cần bàn bạc kỹ. Gỗ làm nhà phải là gỗ có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có giấy tờ kiểm lâm để tránh rắc rối về pháp lý sau này.
Lời khuyên để tối ưu hóa chi phí làm nhà gỗ
Để có được một ngôi nhà gỗ ưng ý với mức chi phí làm nhà gỗ hợp lý nhất, gia chủ cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Trước hết, hãy xác định rõ nhu cầu sử dụng và khả năng tài chính. Bạn muốn làm nhà để thờ tự là chính hay để ở, nghỉ dưỡng? Từ đó quyết định diện tích và quy mô (3 gian, 5 gian, hay nhà gỗ sân vườn). Việc lựa chọn loại gỗ cũng quyết định đến 60-70% giá thành. Nếu ngân sách dồi dào, gỗ Lim Lào, Gõ Đỏ là lựa chọn hàng đầu về độ bền. Nếu muốn tiết kiệm hơn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng, gỗ Lim Nam Phi hay gỗ Xoan, gỗ Mít cũng là những phương án rất tốt.
Quan trọng hơn cả là việc “chọn mặt gửi vàng”. Hãy tìm đến những đơn vị thi công có uy tín, có xưởng sản xuất trực tiếp và có các công trình thực tế để tham quan. Đừng ngần ngại yêu cầu họ bóc tách dự toán chi tiết từng hạng mục, càng chi tiết càng tốt. Một đơn vị chuyên nghiệp sẽ không ngại ngần giải thích cho bạn hiểu từng con số trong báo giá, từ khối lượng gỗ, nhân công đục chạm cho đến những chi tiết nhỏ như viên ngói, cái đinh.
Làm nhà gỗ là một quá trình dài hơi và tốn nhiều tâm sức. Hy vọng với những chia sẻ trên, quý gia chủ đã có cái nhìn tổng quan và chi tiết hơn về các hạng mục khi làm nhà gỗ trọn gói, cũng như lường trước được những phần việc dễ bị bỏ sót. Nếu quý vị đang ấp ủ dự định xây dựng một nếp nhà gỗ cho gia đình và dòng họ, cần sự tư vấn chuyên sâu và tận tâm, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng quý vị kiến tạo nên những công trình để đời, lưu giữ nét đẹp văn hóa Việt.
Hotline tư vấn: 0988.528.699